17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆

Zadanie 4. Cyklotron - protony w polu magnetycznym, anihilacja i rozpad fluoru

Matura fizyka czerwiec 2011 · 13 pkt · dział: Fizyka jądrowa i relatywistyka (w 94% arkuszy CKE)

Zadanie 4.1

0–3 pkt · uzasadnienie

Cyklotrony pracują między innymi jako akceleratory przyspieszające protony używane do produkcji izotopów promieniotwórczych potrzebnych w diagnostyce medycznej. Pola magnetyczne i elektryczne w cyklotronie są tak skierowane, aby przyspieszane cząstki poruszały się po torach zbliżonych do kołowych, przebiegając wielokrotnie przez obszar, w którym są przyspieszane. Gdy energia kinetyczna protonów osiągnie docelową wartość (w cyklotronie RDS 111 wynosi ona 11 MeV11\ \mathrm{MeV}), wiązka wyprowadzana jest z komory próżniowej akceleratora.

Wykaż, że prędkość protonów o energii kinetycznej 11 MeV11\ \mathrm{MeV} jest równa 4,6⋅107 m/s4{,}6\cdot 10^{7}\ \mathrm{m/s}.

Zadanie 4.2

0–3 pkt · obliczenia

Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 4.1 ↑

W cyklotronie RDS 111 docelowy promień toru protonów w polu magnetycznym jest równy 45 cm. Oblicz wartość indukcji pola magnetycznego w tym cyklotronie. Przyjmij, że pole magnetyczne jest jednorodne, a prędkość protonów osiąga wartość 4,6⋅107 m/s4{,}6\cdot 10^{7}\ \mathrm{m/s}.

Zadanie 4.3

0–2 pkt · uzupełnij / wybierz

{* Zadanie spoza obecnych wymagań egzaminacyjnych (od matury 2025) – potraktuj jako dodatkowe.}

Cyklotrony pracują między innymi jako akceleratory przyspieszające protony używane do produkcji izotopów promieniotwórczych potrzebnych w diagnostyce medycznej.

Strumień protonów wychodzący z akceleratora kierowany jest do komory zawierającej wodę wzbogaconą w tlen   818O^{18}_{\;8}\mathrm{O}. Zachodzi tam reakcja jądrowa, w której powstaje promieniotwórczy izotop fluoru   918F^{18}_{\;9}\mathrm{F}, ulegający następnie rozpadowi β+\beta^{+}. Cząstki β+\beta^{+} są pozytonami, czyli antycząstkami elektronów, a masa pozytonu jest równa masie elektronu.

Uzupełnij równania zachodzących reakcji jądrowych. Jeśli w reakcji powstaje jądro atomowe, to zapisz symbol izotopu z liczbą atomową i masową.   818O+p  →    918F+……… ^{18}_{\;8}\mathrm{O} + \mathrm{p} \;\to\; ^{18}_{\;9}\mathrm{F} + \ldots\ldots\ldots   918F  →  ………+β++ν ^{18}_{\;9}\mathrm{F} \;\to\; \ldots\ldots\ldots + \beta^{+} + \nu Wskazówka: Neutrino (oznaczone ν\nu) nie ma ładunku, a jego masę można pominąć. Informacja do podpunktów 4.2–4.3
Izotop fluoru   918F^{18}_{\;9}\mathrm{F} w postaci specjalnego preparatu wprowadzany jest do organizmu pacjenta, gdzie gromadzi się w określonych tkankach. Wyemitowane pozytony spotykają się w ciele pacjenta z elektronami, co prowadzi do zjawiska anihilacji, które można przedstawić równaniem e−+e+→2γ\mathrm{e^{-}}+\mathrm{e^{+}}\to 2\gamma. Promienie gamma są rejestrowane przez odpowiednie detektory, co pozwala uzyskać precyzyjne dane potrzebne do diagnozy chorych tkanek.

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 4.4

0–1 pkt · zadanie otwarte

Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 4.3 ↑

Można wykazać, że jeśli elektron i pozyton przed anihilacją pozostawały w spoczynku, to oba powstałe kwanty γ\gamma muszą mieć jednakową energię. Na jakie prawo fizyczne trzeba się powołać w tym dowodzie?

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 4.5

0–2 pkt · uzasadnienie

Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 4.3 ↑

Jeśli pozyton o pewnej energii kinetycznej uderzył w nieruchomy elektron i nastąpiła anihilacja, przy czym kwant A pobiegł z kierunkiem i zwrotem zgodnym z ruchem pozytonu, a kwant B – ze zwrotem przeciwnym, to który z nich będzie miał większą długość fali, czy też długości fali będą jednakowe? Uzasadnij odpowiedź.

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 4.6

0–2 pkt · obliczenia

Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 4.3 ↑

Po upływie 6 godzin od chwili podania preparatu zawierającego promieniotwórczy fluor, liczba jąder izotopu   918F^{18}_{\;9}\mathrm{F} w ciele pacjenta zmalała dziesięciokrotnie. Oszacuj wartość okresu połowicznego zaniku tego izotopu. Gdy wartość nie jest dokładna, użyj określeń „nieco poniżej” lub „nieco powyżej”.

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Odblokuj rozwiązania krok po kroku

Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.

Książka cyfrowa · Korepetytujemy.pl

Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona

  • odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
  • rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
  • 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
  • do druku, na tablet i telefon
Oficjalne wydanie · ISBN 978-83-982648-5-3
149 zł199 złdostęp od razu po opłaceniu
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 149 zł
Kup zbiór - 149 złPłatność jednorazowa, bez subskrypcji. Rozwiązania na stronach działają do 31 maja 2027 r., książka zostaje u Ciebie.
Zaloguj się - 5 zadań za darmoMasz już zbiór? Zaloguj się na konto z zakupu - rozwiązania są otwarte. Darmowe konto: 5 zadań na 3 dni, jedno odblokowanie otwiera wszystkie podpunkty zadania.

Podobne zadania z działu Fizyka jądrowa i relatywistyka

Zadania według działów: matura z fizyki

Potwierdź płatność BLIK

Zatwierdź transakcję w aplikacji swojego banku. Czekamy na potwierdzenie...

Twój koszyk

Przejdź do koszyka
Bezpieczne płatności
BLIKPrzelewy24VisaMastercardGoogle PayApple PayPowered by Stripe
Rabaty wieloprzedmiotowe naliczają się automatycznie.