17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆

Zadanie 3. Wahadło Oberbecka - moment bezwładności bryły sztywnej

Matura fizyka maj 2019 · 12 pkt · dział: Ruch po okręgu i bryła sztywna (w 91% arkuszy CKE)

Informacje do zadań 3.1–3.4

{* Zadanie spoza obecnych wymagań egzaminacyjnych (od matury 2025) – potraktuj jako dodatkowe.}

Uczniowie badali zależność ruchu bryły sztywnej od jej momentu bezwładności. W tym celu wykorzystali przyrząd zwany wahadłem Oberbecka. Obracająca się część przyrządu jest zbudowana z jednorodnego walca i czterech prętów zamocowanych na tym walcu. Pręty leżą w jednej płaszczyźnie, są do siebie prostopadłe, a walec może swobodnie się obracać wokół swojej osi symetrii O. Oś O jest nieruchoma i pozioma. Ponadto na prętach zamocowane są jednakowe obciążniki, które można mocować w różnej odległości od walca (zobacz rys. obok). Opisaną bryłę wprawia się w ruch obrotowy za pomocą ciężarka P zawieszonego na lekkiej nierozciągliwej nitce nawiniętej na walec. Podczas ruchu ciężarka w dół nitka nie ślizga się po walcu.

Uczniowie mierzyli czas tt opuszczania się ciężarka P z wysokości hh. Doświadczenie powtarzano, ale za każdym razem modyfikowano jego warunki – w kolejnych próbach obciążniki mocowano w innych miejscach na prętach albo zmieniano wysokość, z której opuszcza się ciężarek. Rozmieszczenie obciążników pozostawało za każdym razem symetryczne, tzn. obciążniki były położone w jednakowych odległościach od osi obrotu. W chwili początkowej każdego z doświadczeń cały układ spoczywał.

Pomijamy wpływ oporów powietrza oraz tarcia pomiędzy walcem a osią obrotu, pomijamy także masę nitki.

Zadanie 3.1

0–2 pkt · rysunek

Gdy ciężarek opuszcza się ruchem przyspieszonym, to działają na niego dwie siły: F⃗B\vec{F}_B – siła reakcji napiętej nitki oraz F⃗g\vec{F}_g – siła grawitacji (przyjmij, że obie te siły są zaczepione w punkcie BB). Natomiast na walec w punkcie AA działa siła F⃗A\vec{F}_A – siła reakcji napiętej nitki.

Na rysunku powyżej dorysuj wektory wymienionych sił wraz z ich oznaczeniem. Zachowaj relacje (większy, równy, mniejszy) między wartościami narysowanych wektorów i zapisz te relacje – wstaw w miejsca poniżej jeden ze znaków: >>, ==, <<.

Uwaga: kratka na rysunku może pomóc w poprawnym narysowaniu wektorów sił.

1) FBF_B .................. FgF_g 2) FBF_B .................. FAF_A

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 3.2

0–5 pkt · wyprowadzenie wzoru

Wartość aa przyspieszenia opadającego ciężarka uczniowie wyznaczyli przy użyciu stopera, przymiaru liniowego i po przyjęciu założenia, że aa jest stałe. Zmierzono czas t=1,6t=1{,}6 s opadania ciężarka z wysokości h=0,960h=0{,}960 m.

a) Zapisz wzór pozwalający obliczyć wartość aa przyspieszenia ciężarka na podstawie zmierzonych tt i hh. Oblicz aa. Dodatkowa informacja do zadania 3.2.

Gdy wielkości fizyczne yy oraz xx wiąże zależność y=f(x)y=f(x), to yy można wyznaczyć z pomiaru xx. Wtedy, jeśli znana jest niepewność pomiarowa Δx\Delta x wielkości xx, to jej wkład do niepewności pomiarowej Δy\Delta y wielkości yy można określić następująco: Δy=12 ∣ f(x+Δx)−f(x−Δx) ∣\Delta y=\frac{1}{2}\,|\,f(x+\Delta x)-f(x-\Delta x)\,| W opisanym doświadczeniu wartość aa przyspieszenia ciężarka zależy od dwóch mierzonych wielkości: tt i hh.

b) Oblicz niepewność wyznaczenia aa przy założeniu, że pomiar tt jest dokładny, a pomiar hh wykonano z niepewnością Δh=5\Delta h=5 mm. c) Oblicz niepewność wyznaczenia aa przy założeniu, że pomiar hh jest dokładny, a pomiar tt wykonano z niepewnością Δt=0,1\Delta t=0{,}1 s. d) Ustal i zapisz, która z niepewności: Δt=0,1\Delta t=0{,}1 s czy Δh=5\Delta h=5 mm, w większym stopniu wpływa na niepewność wyznaczenia przyspieszenia. Uzasadnij odpowiedź.

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 3.3

0–3 pkt · wyprowadzenie wzoru

Po wyznaczeniu wartości aa przyspieszenia ciężarka uczniowie postanowili wyznaczyć moment bezwładności II (względem osi O) obracającej się części wahadła Oberbecka. W tym celu skorzystali ze wzoru: I=mr2(ga−1)I=mr^2\left(\frac{g}{a}-1\right) gdzie: mm – masa ciężarka P, rr – promień walca, gg – wartość przyspieszenia ziemskiego.

Wyprowadź powyższy wzór. Użyj jednej z metod: skorzystaj z równań dynamiki dla ruchu ciężarka i ruchu walca albo z zasady zachowania energii mechanicznej.

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Zadanie 3.4

0–2 pkt · uzupełnij / wybierz

Podkreśl właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach, tak aby dokończenia zdań 1. i 2. były prawdziwe.

Gdy w kolejnym doświadczeniu obciążniki zamocowano bliżej osi obrotu walca, to

1. moment bezwładności układu czterech obciążników (wzrósł / zmalał / nie uległ zmianie).

2. siła napięcia nitki (wzrosła / zmalała / nie uległa zmianie).

* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.

Odblokuj rozwiązania krok po kroku

Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.

Książka cyfrowa · Korepetytujemy.pl

Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona

  • odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
  • rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
  • 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
  • do druku, na tablet i telefon
Oficjalne wydanie · ISBN 978-83-982648-5-3
149 zł199 złdostęp od razu po opłaceniu
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 149 zł
Kup zbiór - 149 złPłatność jednorazowa, bez subskrypcji. Rozwiązania na stronach działają do 31 maja 2027 r., książka zostaje u Ciebie.
Zaloguj się - 5 zadań za darmoMasz już zbiór? Zaloguj się na konto z zakupu - rozwiązania są otwarte. Darmowe konto: 5 zadań na 3 dni, jedno odblokowanie otwiera wszystkie podpunkty zadania.

Podobne zadania z działu Ruch po okręgu i bryła sztywna

Zadania według działów: matura z fizyki

Potwierdź płatność BLIK

Zatwierdź transakcję w aplikacji swojego banku. Czekamy na potwierdzenie...

Twój koszyk

Przejdź do koszyka
Bezpieczne płatności
BLIKPrzelewy24VisaMastercardGoogle PayApple PayPowered by Stripe
Rabaty wieloprzedmiotowe naliczają się automatycznie.