Zadanie 4. Toczenie bryły z obręczy i prętów - moment bezwładności
Matura fizyka czerwiec 2026 · 8 pkt · dział: Ruch po okręgu i bryła sztywna (w 91% arkuszy CKE)
Bryła sztywna składa się z cienkiej obręczy o masie i o promieniu oraz z dwóch jednakowych, cienkich prętów: każdy o długości i o masie (zobacz rysunek poniżej).
Początkowo bryła toczy się po poziomym odcinku drogi tak, że prędkość środka masy bryły jest stała, a jej wartość jest równa .
Od punktu bryła zaczyna wtaczać się na odcinek drogi nachylony do poziomu, a wartość prędkości środka masy bryły zaczyna maleć.
Przyjmij, że:
- bryła toczy się cały czas bez poślizgu
- obręcz i pręty są jednorodne
- punkty i na rysunku to punkty bryły, które w danej chwili stykają się z podłożem
- poziomy odcinek drogi łączy się łukiem z odcinkiem równi pochyłej (zobacz rysunek)
- przyśpieszenie ziemskie ma wartość
- opory powietrza nie występują.
Na poniższym rysunku przedstawiono położenia bryły w dwóch wybranych chwilach ruchu.
W tabeli poniżej podano wzory na momenty bezwładności niektórych brył względem opisanych osi obrotu.| Bryła | Oś | Moment bezwładności |
| Pręt o długości i o masie | Oś prostopadła do pręta, przechodząca przez jego środek | |
| Obręcz o promieniu i o masie | Oś prostopadła do płaszczyzny obręczy, przechodząca przez jej środek | |
| Bryła (złożona z obręczy i prętów) | Oś prostopadła do bryły (czyli do płaszczyzny obręczy), przechodząca przez jej środek masy (oś ) |
Zadanie 4.1
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W punkcie siła tarcia
A. nie działa.
B. zależy od prędkości.
C. jest zwrócona w lewo ().
D. jest zwrócona w prawo ().
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.2
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W punkcie siła tarcia
A. nie działa.
B. zależy od prędkości.
C. jest zwrócona w lewo wzdłuż równi pochyłej ().
D. jest zwrócona w prawo wzdłuż równi pochyłej ().
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.3
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.4
Wyprowadź wzór na moment bezwładności bryły względem osi – wzór, który jest podany w tabeli we wstępie do zadania 4.
Zapisz odpowiednie zależności i przekształcenia, które prowadzą do uzyskania wzoru na moment bezwładności bryły względem osi .
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.5
Oblicz – maksymalną wysokość, na jaką wzniósł się środek masy bryły względem swojego początkowego położenia. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
