17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆

Zadanie 4. Toczenie bryły z obręczy i prętów - moment bezwładności

Matura fizyka czerwiec 2026 · 8 pkt · dział: Ruch po okręgu i bryła sztywna (w 91% arkuszy CKE)

Informacje do zadań 4.1–4.5

Bryła sztywna B\mathcal{B} składa się z cienkiej obręczy o masie MM i o promieniu RR oraz z dwóch jednakowych, cienkich prętów: każdy o długości lpręt=2Rl_{\text{pręt}}=2R i o masie mpręt=M2m_{\text{pręt}}=\dfrac{M}{2} (zobacz rysunek poniżej).

Początkowo bryła B\mathcal{B} toczy się po poziomym odcinku XYXY drogi tak, że prędkość środka masy OO bryły jest stała, a jej wartość jest równa vB=1,4 m/sv_{\mathcal{B}}=1{,}4\ \mathrm{m/s}.

Od punktu YY bryła B\mathcal{B} zaczyna wtaczać się na odcinek drogi nachylony do poziomu, a wartość prędkości środka masy OO bryły zaczyna maleć.

Przyjmij, że:

  • bryła toczy się cały czas bez poślizgu
  • obręcz i pręty są jednorodne
  • punkty P1P_1 i P2P_2 na rysunku to punkty bryły, które w danej chwili stykają się z podłożem
  • poziomy odcinek drogi XYXY łączy się łukiem z odcinkiem równi pochyłej (zobacz rysunek)
  • przyśpieszenie ziemskie ma wartość g=9,8 m/s2g=9{,}8\ \mathrm{m/s^2}
  • opory powietrza nie występują.

Na poniższym rysunku przedstawiono położenia bryły w dwóch wybranych chwilach ruchu.

W tabeli poniżej podano wzory na momenty bezwładności niektórych brył względem opisanych osi obrotu.

BryłaOśMoment bezwładności
Pręt o długości lprętl_{\text{pręt}} i o masie mprętm_{\text{pręt}}Oś prostopadła do pręta, przechodząca przez jego środekI0 pręt=112 mpręt lpręt2I_{0\,\text{pręt}}=\dfrac{1}{12}\,m_{\text{pręt}}\,l_{\text{pręt}}^2
Obręcz o promieniu RR i o masie MMOś prostopadła do płaszczyzny obręczy, przechodząca przez jej środekI0 obręcz=MR2I_{0\,\text{obręcz}}=MR^2
Bryła B\mathcal{B} (złożona z obręczy i prętów)Oś prostopadła do bryły (czyli do płaszczyzny obręczy), przechodząca przez jej środek masy OO (oś OO)I0 B=43 MR2I_{0\,\mathcal{B}}=\dfrac{4}{3}\,MR^2

Zadanie 4.1

0–1 pkt · uzupełnij / wybierz

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W punkcie P1P_1 siła tarcia

A. nie działa.
B. zależy od prędkości.
C. jest zwrócona w lewo (←\leftarrow).
D. jest zwrócona w prawo (→\rightarrow).

Zadanie 4.2

0–1 pkt · uzupełnij / wybierz

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W punkcie P2P_2 siła tarcia

A. nie działa.
B. zależy od prędkości.
C. jest zwrócona w lewo wzdłuż równi pochyłej (←\leftarrow).
D. jest zwrócona w prawo wzdłuż równi pochyłej (→\rightarrow).

Zadanie 4.3

0–1 pkt · prawda / fałsz

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Moment siły ciężkości bryły B\mathcal{B} względem punktu P2P_2 jest równy zero.
2. Moment pędu bryły B\mathcal{B} względem środka jej masy OO jest zachowany podczas ruchu bryły wzdłuż równi pochyłej.
Zaznacz P albo F przy każdym stwierdzeniu.

Zadanie 4.4

0–2 pkt · wyprowadzenie wzoru

Wyprowadź wzór na moment bezwładności bryły B\mathcal{B} względem osi OO – wzór, który jest podany w tabeli we wstępie do zadania 4.

Zapisz odpowiednie zależności i przekształcenia, które prowadzą do uzyskania wzoru na moment bezwładności bryły B\mathcal{B} względem osi OO.

Zadanie 4.5

0–3 pkt · obliczenia

Oblicz Δhmax\Delta h_{max} – maksymalną wysokość, na jaką wzniósł się środek masy bryły B\mathcal{B} względem swojego początkowego położenia. Zapisz obliczenia.

Odblokuj rozwiązania krok po kroku

Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.

Książka cyfrowa · Korepetytujemy.pl

Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona

  • odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
  • rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
  • 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
  • do druku, na tablet i telefon
Oficjalne wydanie · ISBN 978-83-982648-5-3
149 zł199 złdostęp od razu po opłaceniu
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 149 zł
Kup zbiór - 149 złPłatność jednorazowa, bez subskrypcji. Rozwiązania na stronach działają do 31 maja 2027 r., książka zostaje u Ciebie.
Zaloguj się - 5 zadań za darmoMasz już zbiór? Zaloguj się na konto z zakupu - rozwiązania są otwarte. Darmowe konto: 5 zadań na 3 dni, jedno odblokowanie otwiera wszystkie podpunkty zadania.

Podobne zadania z działu Ruch po okręgu i bryła sztywna

Zadania według działów: matura z fizyki

Potwierdź płatność BLIK

Zatwierdź transakcję w aplikacji swojego banku. Czekamy na potwierdzenie...

Twój koszyk

Przejdź do koszyka
Bezpieczne płatności
BLIKPrzelewy24VisaMastercardGoogle PayApple PayPowered by Stripe
Rabaty wieloprzedmiotowe naliczają się automatycznie.