Zadanie 12. Pulsar z planetą - masa gwiazdy i zasada zachowania momentu pędu
Matura fizyka czerwiec 2020 · 7 pkt · dział: Ruch po okręgu i bryła sztywna (w 91% arkuszy CKE)
Zadanie 12.1
Obiekt PSR 1257+12 jest gwiazdą neutronową o średnicy kilkunastu kilometrów. Ta gwiazda jest pulsarem milisekundowym, który obraca się wokół osi własnej 160 razy na sekundę. Wokół niego krążą pierwsze odkryte – przez polskiego astronoma Aleksandra Wolszczana – planety poza Układem Słonecznym. Układ składa się z pulsara jako gwiazdy centralnej i trzech planet krążących wokół tego pulsara. Jedną z nich jest planeta o nazwie Draugr, która okrąża pulsar po orbicie kołowej o promieniu au, w czasie doby (ziemskiej).
Masa pulsara jest znacznie większa od masy każdej z okrążających go planet. Pomiń wzajemne oddziaływanie planet. Przyjmij, że 1 au mln km (au – jednostka astronomiczna).
Oblicz masę pulsara na podstawie informacji dotyczącej ruchu orbitalnego planety Draugr, podanej w treści zadania.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 12.2
Obiekt PSR 1257+12 jest gwiazdą neutronową o średnicy kilkunastu kilometrów. Ta gwiazda jest pulsarem milisekundowym, który obraca się wokół osi własnej 160 razy na sekundę.
Opisany pulsar powstał w wyniku zapadania się jądra gwiazdy, którego rozmiary były znacznie większe niż obecne rozmiary pulsara. W wyniku zapadania grawitacyjnego promień tego jądra się zmniejszył, a częstotliwość obrotu wzrosła. Obecnie pulsar obraca się wokół własnej osi około 160 razy na sekundę.
Do obliczeń przyjmij uproszczony model zjawiska oparty na następujących założeniach dotyczących końcowego etapu zapadania się jądra gwiazdy:
- przyjmij, że masa jądra gwiazdy się nie zmienia
- pomiń ewentualne straty momentu pędu
- przyjmij, że zapadające się jądro gwiazdy jest ciałem o momencie bezwładności równym , gdzie jest chwilowym promieniem jądra gwiazdy, a pozostaje stałe
- pomiń efekty relatywistyczne i wpływ innych obiektów.
Oblicz częstotliwość obrotu jądra gwiazdy dookoła osi własnej w chwili, gdy miało ono promień 10 razy większy niż obecnie. Wykorzystaj odpowiednie zasady i wzory fizyczne.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 12.3
Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 12.2 ↑
Wyznacz wartość liczbową stosunku – energii kinetycznej jądra gwiazdy w chwili obecnej do energii kinetycznej jądra gwiazdy w chwili, gdy jego promień był 10 razy większy niż obecnie. Wykorzystaj odpowiednie zasady i wzory fizyczne.
Energię kinetyczną określamy w układzie odniesienia, w którym oś obrotu pulsara jest nieruchoma.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
