17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆17-20 listopada: Próbna Matura z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania zadań tego samego dnia. Zobacz →◆1-3 grudnia: Próbny Egzamin Ósmoklasisty z Operonem - odpowiedzi i rozwiązania po każdym egzaminie. Zobacz →◆14-18 grudnia: Próbna CKE (E8 i matura) - arkusze PDF od 9:00, odpowiedzi i rozwiązania tego samego dnia. Matura → E8 →◆Zbiory zadań CKE 2027 z pełnymi rozwiązaniami - książka cyfrowa od razu po opłaceniu. Zobacz zbiory →◆Darmowe planery nauki do matury i egzaminu ósmoklasisty. Pobierz PDF →◆Kup 2 zbiory - drugi 5% taniej, przy 3 kolejny -10%◆Zajęcia stacjonarnie we Wrocławiu (Miodowa 94 i Średzka 25) lub online na żywo◆

Zadanie 5. Gwiazda S2 na orbicie eliptycznej wokół Sagittarius A*

Matura fizyka maj 2023 · 7 pkt · dział: Grawitacja i astronomia (w 100% arkuszy CKE)

Informacje do zadań 5.1–5.4

Sagittarius A* (Sgr A*) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A* po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:

  • okres obiegu S2 dookoła Sgr A* wynosi TS2=16T_{\mathrm{S2}}=16 lat ziemskich
  • najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A* jest równa rP=120 aur_P=120\ \mathrm{au}
  • największa odległość środka S2 od centrum Sgr A* jest równa rA=1820 aur_A=1820\ \mathrm{au}.
Przyjmij, że Sgr A* się nie porusza, oraz pomiń wpływ innych ciał na ruch S2.

Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor v⃗\vec{v} prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.

Zadanie 5.1

0–1 pkt · rysunek

Na rysunku 2. narysuj wektor przyśpieszenia a⃗\vec{a} środka gwiazdy S2 w oznaczonym położeniu na orbicie. Zachowaj odpowiedni kierunek i zwrot tego wektora (długość może być dowolna).

Zadanie 5.2

0–1 pkt · wybór A–D

Wartość prędkości środka S2 w punkcie PP orbity (rysunek 1.) oznaczymy jako vPv_P, a wartość prędkości środka S2 w punkcie AA orbity oznaczymy jako vAv_A. Prędkość środka S2 w punkcie PP lub w punkcie AA jest prostopadła do promienia wodzącego (odcinka łączącego środki S2 i Sgr A*).

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloraz vPvA\dfrac{v_P}{v_A} jest równy (w zaokrągleniu do trzech cyfr znaczących)

A.vPvA≈0,00435\dfrac{v_P}{v_A}\approx 0{,}00435B.vPvA≈0,0659\dfrac{v_P}{v_A}\approx 0{,}0659C.vPvA≈15,2\dfrac{v_P}{v_A}\approx 15{,}2D.vPvA≈230\dfrac{v_P}{v_A}\approx 230

Zadanie 5.3

0–2 pkt · obliczenia

Informacja do zadań 5.3–5.4.

Załóżmy, że ciało C1\mathcal{C}_1 krąży po orbicie O1\mathcal{O}_1 wokół centrum grawitacyjnego o masie M1M_1, a ciało C2\mathcal{C}_2 krąży po orbicie O2\mathcal{O}_2 wokół centrum grawitacyjnego o masie M2M_2. Zakładamy, że na każde z tych ciał działa jedynie siła pochodząca od centrum grawitacyjnego, dookoła którego dane ciało krąży. Stosunek mas M1M_1 i M2M_2 można obliczyć ze wzoru: M1M2=(a1a2)3⋅(T2T1)2 \frac{M_1}{M_2}=\left(\frac{a_1}{a_2}\right)^{3}\cdot\left(\frac{T_2}{T_1}\right)^{2} gdzie: T1T_1 i T2T_2 są okresami obiegu ciał po orbitach – odpowiednio – O1\mathcal{O}_1 i O2\mathcal{O}_2, natomiast a1a_1 i a2a_2 zależą od rodzaju orbity:

  • gdy orbity O1\mathcal{O}_1 i O2\mathcal{O}_2 są kołowe, to a1a_1 i a2a_2 są odpowiednio promieniami tych orbit
  • gdy orbita O1\mathcal{O}_1 jest eliptyczna, a orbita O2\mathcal{O}_2 jest kołowa, to a1a_1 jest długością półosi wielkiej orbity O1\mathcal{O}_1, natomiast a2a_2 jest promieniem orbity O2\mathcal{O}_2.

Masę obiektu Sgr A* oznaczymy jako MSAM_{\mathrm{SA}}, a masę Słońca oznaczymy jako MSM_{\mathrm{S}}.

Przyjmij, że Ziemia porusza się dookoła Słońca po orbicie kołowej o promieniu aZ=1,0 aua_{\mathrm{Z}}=1{,}0\ \mathrm{au} z okresem obiegu TZ=1,0T_{\mathrm{Z}}=1{,}0 rok. Długość półosi wielkiej orbity gwiazdy S2, poruszającej się wokół obiektu Sgr A*, zgodnie z oznaczeniami na rysunku 1., jest równa ∣PA∣2\dfrac{|PA|}{2}.

Oblicz iloraz MSAMS\dfrac{M_{\mathrm{SA}}}{M_{\mathrm{S}}}. Zapisz obliczenia. Wynik podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.

Zadanie 5.4

0–3 pkt · wyprowadzenie wzoru

Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 5.3 ↑

Wyprowadź wzór podany w informacji do zadań 5.3–5.4 w przypadku, gdy orbity O1\mathcal{O}_1 i O2\mathcal{O}_2 są kołowe.

Odblokuj rozwiązania krok po kroku

Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.

Książka cyfrowa · Korepetytujemy.pl

Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona

  • odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
  • rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
  • 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
  • do druku, na tablet i telefon
Oficjalne wydanie · ISBN 978-83-982648-5-3
149 zł199 złdostęp od razu po opłaceniu
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 149 zł
Kup zbiór - 149 złPłatność jednorazowa, bez subskrypcji. Rozwiązania na stronach działają do 31 maja 2027 r., książka zostaje u Ciebie.
Zaloguj się - 5 zadań za darmoMasz już zbiór? Zaloguj się na konto z zakupu - rozwiązania są otwarte. Darmowe konto: 5 zadań na 3 dni, jedno odblokowanie otwiera wszystkie podpunkty zadania.

Podobne zadania z działu Grawitacja i astronomia

Zadania według działów: matura z fizyki

Potwierdź płatność BLIK

Zatwierdź transakcję w aplikacji swojego banku. Czekamy na potwierdzenie...

Twój koszyk

Przejdź do koszyka
Bezpieczne płatności
BLIKPrzelewy24VisaMastercardGoogle PayApple PayPowered by Stripe
Rabaty wieloprzedmiotowe naliczają się automatycznie.