Zadanie 5. Gwiazda S2 na orbicie eliptycznej wokół Sagittarius A*
Matura fizyka maj 2023 · 7 pkt · dział: Grawitacja i astronomia (w 100% arkuszy CKE)
Sagittarius A* (Sgr A*) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A* po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:
- okres obiegu S2 dookoła Sgr A* wynosi lat ziemskich
- najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A* jest równa
- największa odległość środka S2 od centrum Sgr A* jest równa .
Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.
Zadanie 5.1
Na rysunku 2. narysuj wektor przyśpieszenia środka gwiazdy S2 w oznaczonym położeniu na orbicie. Zachowaj odpowiedni kierunek i zwrot tego wektora (długość może być dowolna).
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.2
Wartość prędkości środka S2 w punkcie orbity (rysunek 1.) oznaczymy jako , a wartość prędkości środka S2 w punkcie orbity oznaczymy jako . Prędkość środka S2 w punkcie lub w punkcie jest prostopadła do promienia wodzącego (odcinka łączącego środki S2 i Sgr A*).
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Iloraz jest równy (w zaokrągleniu do trzech cyfr znaczących)
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.3
Załóżmy, że ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie , a ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie . Zakładamy, że na każde z tych ciał działa jedynie siła pochodząca od centrum grawitacyjnego, dookoła którego dane ciało krąży. Stosunek mas i można obliczyć ze wzoru: gdzie: i są okresami obiegu ciał po orbitach – odpowiednio – i , natomiast i zależą od rodzaju orbity:
- gdy orbity i są kołowe, to i są odpowiednio promieniami tych orbit
- gdy orbita jest eliptyczna, a orbita jest kołowa, to jest długością półosi wielkiej orbity , natomiast jest promieniem orbity .
Masę obiektu Sgr A* oznaczymy jako , a masę Słońca oznaczymy jako .
Przyjmij, że Ziemia porusza się dookoła Słońca po orbicie kołowej o promieniu z okresem obiegu rok. Długość półosi wielkiej orbity gwiazdy S2, poruszającej się wokół obiektu Sgr A*, zgodnie z oznaczeniami na rysunku 1., jest równa .
Oblicz iloraz . Zapisz obliczenia. Wynik podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.4
Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 5.3 ↑
Wyprowadź wzór podany w informacji do zadań 5.3–5.4 w przypadku, gdy orbity i są kołowe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
