Zadanie 9. Jony w polu magnetycznym - siła Lorentza i wyznaczanie masy jonu
Matura fizyka maj 2019 · 5 pkt · dział: Magnetyzm i indukcja elektromagnetyczna (w 81% arkuszy CKE)
Dodatnie jony wpadają w obszar jednorodnego pola magnetycznego tak, że ich prędkości są prostopadłe do wektora indukcji magnetycznej. W obszarze pola magnetycznego tor jonu jest okręgiem (lub fragmentem okręgu). Promienie tych okręgów zależą od wartości prędkości jonów, ich masy, ładunku elektrycznego oraz od wartości indukcji pola magnetycznego.
Powyższe zjawisko wykorzystuje się do wyznaczania masy jonów. W tym celu początkowo spoczywające jony najpierw przyspiesza się w polu elektrycznym napięciem . Rozpędzone jony uzyskują pewną prędkość, z którą opuszczają obszar pola elektrycznego i wpadają w obszar jednorodnego pola magnetycznego o wektorze indukcji , prostopadłym do wektora prędkości jonu . Jony zakreślają w polu magnetycznym półokręgi, po czym wpadają do detektora w odległości (zależącej m.in. od masy jonów) od źródła jonów (zobacz rys. poniżej).
Zakładamy, że jony poruszają się w próżni, oraz pomijamy wpływ innych pól na ruch jonów.
Zadanie 9.1
a) Na powyższym rysunku narysuj w punkcie wektor siły magnetycznej Lorentza działającej na jon dodatni. Zaznacz dokładny kierunek i zwrot tej siły.
b) Na rysunku przy symbolu wektora indukcji magnetycznej narysuj zwrot tego wektora.
Użyj w tym celu jednego z symboli:
– oznaczającego zwrot przed płaszczyznę rysunku (w stronę do patrzącego) LUB
– oznaczającego zwrot za płaszczyznę rysunku, LUB
– oznaczającego zwrot w prawo, LUB
– oznaczającego zwrot w lewo.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 9.2
W doświadczeniu opisanym w zadaniu 9. znane są wartość wektora indukcji magnetycznej, napięcie przyspieszające jony oraz jest mierzona odległość .
Wyprowadź wzór pozwalający na wyznaczenie masy jednokrotnie zjonizowanego jonu w zależności od wartości , , i wartości ładunku elementarnego.
- siła Lorentza – karta wzorów, s. 18
- napięcie , energia kinetyczna – karta wzorów, s. 18 i 16
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
