Zadanie 13. Rozpraszanie cząstek α na folii ze złota - doświadczenie Rutherforda
Matura fizyka maj 2018 · 6 pkt · dział: Fizyka atomowa i kwantowa (w 63% arkuszy CKE)
Zadanie 13.1
W pewnym doświadczeniu strumień cząstek (jąder helu) skierowano prostopadle na cienką folię ze złota, umieszczoną w próżni.
Na rysunku poniżej zaznaczono dwie cząstki (z różnych chwil czasu) zbliżające się do jądra złota z początkowo jednakowymi prędkościami. Przyjmujemy, że cząstki przelatują obok jądra złota jedna po drugiej w takim odstępie czasu, że nie dochodzi do wzajemnego oddziaływania między tymi cząstkami. Zakładamy, że każda z cząstek , gdy przechodzi w pobliżu jądra, oddziałuje tylko z tym jednym jądrem złota, a ponadto jądro złota pozostaje nieruchome.
Na rysunku poniżej naszkicuj przybliżone tory ruchu obu cząstek .
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 13.2
Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 13.1 ↑
Wyniki doświadczenia opisanego w zadaniu 13. okazały się następujące. Bardzo duża część wystrzelonych cząstek przelatywała przez folię ze złota prawie bez zmiany kierunku ruchu, niewielka część z nich po przejściu przez folię zmieniła kierunek ruchu, a znikoma część cząstek odbijała się od folii pod różnymi kątami. Eksperymentatorzy, chcący poznać budowę atomu, założyli, że zmiana kierunku ruchu cząstek jest spowodowana oddziaływaniem Coulomba z ładunkami znajdującymi się w atomach złota. Ponadto wiedzieli oni, że nośnikami ładunku ujemnego są elektrony, a każdy z nich jest kilka tysięcy razy lżejszy od cząstki .
Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania wybrane spośród A–C oraz 1.–3.
Wyniki eksperymentu przemawiały za tym, aby przyjąć model atomu, w którym
| A. | ładunek dodatni jest rozmieszczony w atomie tak samo jak ładunek ujemny, | 1. | jest dużo większa od całej masy ładunku ujemnego. | |
| B. | większą część atomu równomiernie wypełnia tylko ładunek dodatni, | a jego masa | 2. | jest dużo mniejsza od całej masy ładunku ujemnego. |
| C. | ładunek dodatni zajmuje bardzo małą część atomu, | 3. | jest taka sama jak cała masa ładunku ujemnego. |
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 13.3
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 13.4
Dodatkowe informacje do tego podpunktu są przy zadaniu 13.1 ↑
Potencjalna energia elektrostatyczna dwóch ładunków elektrycznych o wartościach i , znajdujących się w odległości od siebie, wyraża się wzorem gdzie jest stałą elektryczną. Cząstka , wystrzelona z pewną prędkością początkową, zbliża się centralnie w kierunku jądra złota. Zakładamy, że gdy cząstka zbliża się do jądra, to oddziałuje tylko z tym jednym jądrem, a ponadto jądro złota pozostaje nieruchome. Oszacowano, że najmniejsza odległość, na jaką ta cząstka może się zbliżyć do jądra złota, jest równa m.
Oblicz początkową energię kinetyczną tej cząstki. Przyjmij, że w chwili początkowej odległość cząstki od jądra złota była bardzo duża. Wynik podaj w MeV.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
