Zadanie 4. Fotorezystor - półprzewodniki, teoria pasmowa i opór w obwodzie
Matura fizyka maj 2009 · 12 pkt · dział: Prąd elektryczny (w 78% arkuszy CKE)
{* Zadanie spoza obecnych wymagań egzaminacyjnych (od matury 2025) – potraktuj jako dodatkowe.}
Fotorezystor jest półprzewodnikowym elementem światłoczułym. Jego opór elektryczny zmienia się pod wpływem padającego światła. Fotorezystory wykonuje się najczęściej w postaci cienkiej warstwy półprzewodnika (np. z siarczku kadmu CdS) naniesionej na izolujące podłoże.
Zadanie 4.1
Rysunki poniżej przedstawiają układ pasm energetycznych dla półprzewodnika, przewodnika i izolatora, zgodnie z teorią pasmową przewodnictwa ciał stałych.
a) Zapisz pod rysunkami właściwe nazwy materiałów (izolator, półprzewodnik, przewodnik)
Oznaczenia: pp – pasmo przewodnictwa, pw – pasmo walencyjne, pe – przerwa energetyczna
b) Podkreśl nazwy tych pierwiastków, które są półprzewodnikami.
* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.
Zadanie 4.2
Przez domieszkowanie wykonuje się półprzewodniki, w których nośnikami większościowymi są elektrony lub dziury.
Zapisz, jak nazywają się nośniki większościowe w półprzewodniku typu n. Informacja do zadań 4.3 i 4.4
Poniższy wykres przedstawia zależność natężenia prądu płynącego przez fotorezystor od napięcia przyłożonego do jego zacisków przy pięciu różnych wartościach natężenia oświetlenia. Natężenie oświetlenia (ilość światła padającą na jednostkę powierzchni) podano w luksach, lx.
* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.
Zadanie 4.3
Przeanalizuj wykres i ustal, jak opór elektryczny fotorezystora zależy od natężenia oświetlenia (rośnie, maleje, nie ulega zmianie). Wyjaśnij tę zależność, odwołując się do mikroskopowych własności półprzewodników. Wykorzystując fotorezystor, którego charakterystykę przedstawiono powyżej, zbudowano obwód elektryczny (rys.).
* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.4
Wyznacz natężenie oświetlenia fotorezystora w przedstawionej sytuacji. Dokonaj niezbędnych obliczeń. Przyjmij, że mierniki są idealne, a opór wewnętrzny baterii jest równy zeru.
* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 4.5
Opornik o oporze i fotorezystor, którego opór zmienia się w granicach od do w zależności od natężenia oświetlenia, możemy połączyć ze sobą szeregowo lub równolegle.
Oblicz i wpisz do tabeli odpowiednie wartości oporów zastępczych dla układu opornik – fotorezystor, w zależności od sposobu ich połączenia i natężenia oświetlenia fotorezystora.
| Rodzaj połączenia | słabe oświetlenie ( lx) | silne oświetlenie ( lx) |
| połączenie szeregowe, opór w | ||
| połączenie równoległe, opór w |
* Zagadnienie spoza podstawy programowej 2024 – nie jest przedmiotem egzaminu od matury 2025; potraktuj jako dodatkowe.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
