Zadanie 5. Słupek rtęci w rurce z powietrzem - przemiana izotermiczna gazu
Matura fizyka czerwiec 2012 · 9 pkt · dział: Termodynamika (w 97% arkuszy CKE)
Wewnątrz cienkiej szklanej rurki zasklepionej z jednej strony znajduje się słupek rtęci, zamykający w dolnej części rurki pewną objętość powietrza (lewy rysunek).
Zadanie 5.1
Gdy próbowano umieścić w podobny sposób rtęć nad powietrzem w rurce szerokiej (prawy rysunek), nie udało się tego dokonać, gdyż rtęć spadła na dno rurki, a powietrze stamtąd uniosło się do góry. Podkreśl prawidłowe zakończenie poniższego zdania.
Przyczyną tego, że rtęć może utrzymać się nad powietrzem w wąskiej rurce, jest:
mniejsza gęstość rtęci w cienkiej rurce większa gęstość powietrza w cienkiej rurce
oddziaływanie wzajemne atomów rtęci oddziaływanie grawitacyjne szkła z rtęcią
mniejsza siła parcia powietrza na rtęć w cienkiej rurce tarcie rtęci o szkło
Informacja do zadań 5.2 i 5.5
Rurkę początkowo ustawioną otworem do góry (rys. 1) położono poziomo (rys. 2). Dane są zaznaczone na rysunkach wymiary: długość słupka rtęci , długość słupa powietrza w pozycji pionowej i w pozycji poziomej . Ciśnienie atmosferyczne wynosi , a gęstość rtęci .
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.2
Wykaż, wykonując obliczenia, że powyższe dane są zgodne z twierdzeniem:
{ Temperatura powietrza w rurce była jednakowa w pozycjach 1 i 2.}
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.3
Pewien uczeń powiedział: „To dziwne, że temperatura powietrza w rurce okazała się jednakowa w pionowej i poziomej pozycji rurki. Przecież wiadomo, że gazy oziębiają się przy szybkim rozprężeniu, a tę rurkę obrócono dość szybko.” Wybierz i podkreśl prawidłowe wyjaśnienie tej pozornej sprzeczności.
Zmiany ciśnienia i objętości były zbyt małe, aby wpłynęły na zmianę temperatury powietrza.
Rtęć jest cieczą i z tego względu jest nieściśliwa.
Twierdzenie o zmianie temperatury przy rozprężaniu odnosi się tylko do gazu doskonałego, a powietrze nie spełnia tego warunku.
Ciepło przepłynęło między powietrzem a otoczeniem (szkłem i rtęcią).
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.4
Przy szybkim sprężeniu gazy się na ogół ogrzewają, a przy szybkim rozprężeniu – oziębiają. Wyjaśnij przyczynę tej zmiany temperatury, powołując się na I zasadę termodynamiki.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Zadanie 5.5
W pozycji 1 (rys. 1) temperatura rurki i powietrza wynosiła . Następnie rurkę podgrzano bez jej obracania. Oblicz temperaturę końcową powietrza w rurce, jeśli długość słupa powietrza wzrosła do wartości równej . Pomiń rozszerzalność cieplną szkła i rtęci.
Rozwiązanie krok po kroku otwiera zbiór zadań albo darmowe konto (5 zadań).
Odblokuj rozwiązania krok po kroku
Zbiór zadań otwiera kroki we wszystkich zadaniach z fizyki na tych stronach.
Zbiór zadań CKE do matury 2027 - fizyka rozszerzona
- odblokowuje wszystkie kroki rozwiązań na tych stronach
- rozwiązania krok po kroku z kartą wzorów
- 523 zadania z arkuszy CKE 2009–2026
- do druku, na tablet i telefon
